PTE và IELTS khác nhau như thế nào nằm chủ yếu ở cách chấm: PTE Academic thi trên máy tính và chấm tự động, IELTS có phần Nói là phỏng vấn trực tiếp với giám khảo. Khác biệt này kéo theo mọi thứ còn lại từ cách luyện, thang điểm cho tới nơi chấp nhận kết quả.
Tóm tắt nhanh:
- PTE chấm bằng máy, IELTS phần Nói do người chấm trực tiếp.
- Không bài nào dễ hơn tuyệt đối — chỉ hợp hơn với từng người.
- Thang điểm hai bài khác nhau, không quy đổi cứng được.
- Danh sách nơi chấp nhận khác nhau theo từng nước, phải tự kiểm tra.
- Chọn theo nơi tiếp nhận trước, theo tính cách làm bài sau.
Bạn gõ “PTE hay IELTS dễ hơn” và nhận về hai phe: một bên nói PTE dễ vì máy chấm không cảm tính, một bên nói IELTS dễ vì đề quen thuộc hơn. Cả hai đều đang mô tả trải nghiệm của chính họ, không phải của bạn.
Bài này không kết luận bài nào dễ hơn. Bài này Tiếng Anh Daily so sánh sáu tiêu chí quyết định, chỉ ra bài nào hợp với kiểu người nào, và nhắc bạn kiểm tra thứ quan trọng nhất trước cả hai: nơi bạn nộp kết quả chấp nhận cái gì.
Trước khi so sánh: kiểm tra nơi tiếp nhận
Đây là bước đứng trước mọi so sánh và loại bỏ được phần lớn tranh cãi. Danh sách chấp nhận PTE Academic và IELTS không giống nhau, và khác nhau theo từng quốc gia, từng trường, từng mục đích. Có trường nhận cả hai với ngưỡng điểm khác nhau; có nơi chỉ nhận một; có chương trình trong cùng một trường lại yêu cầu khác chương trình bên cạnh ba việc cần làm trước khi đọc tiếp:
- Mở trang yêu cầu tiếng Anh chính thức của nơi bạn nộp, tìm đúng chương trình và đúng năm áp dụng.
- Ghi lại cả điểm tổng lẫn điểm thành phần tối thiểu nhiều người đạt điểm tổng nhưng trượt vì thiếu một kỹ năng.
- Chụp màn hình kèm ngày truy cập để đối chiếu về sau.
Nếu bước này cho ra kết quả “chỉ nhận một trong hai”, bạn không cần đọc phần so sánh nữa. Quy trình đầy đủ và cây quyết định cho các tình huống khác nằm ở bài chọn chứng chỉ theo mục tiêu trước đã.
So sánh theo 6 tiêu chí quyết định
Bảng dưới chỉ so sánh những gì ổn định giữa hai bài thi. Các con số hay thay đổi như lệ phí, thời lượng chính xác và thời gian trả kết quả không nằm trong bảng xem phần bên dưới để biết lý do.
| Tiêu chí | PTE Academic | IELTS |
|---|---|---|
| Đơn vị tổ chức | Pearson | British Council, IDP và Cambridge English đồng sở hữu |
| Hình thức thi | Trên máy tính tại điểm thi | Có bản trên giấy và bản trên máy tính |
| Cách chấm | Hệ thống chấm tự động | Kết hợp chấm tự động và giám khảo người thật |
| Phần Nói | Ghi âm qua micro, không có người đối thoại | Phỏng vấn trực tiếp với giám khảo |
| Cấu trúc câu hỏi | Nhiều dạng tích hợp một câu hỏi chấm đồng thời nhiều kỹ năng | Bốn kỹ năng tách biệt rõ ràng thành bốn phần |
| Thang điểm | Thang số, có điểm tổng và điểm từng kỹ năng | Thang band, có band tổng và band từng kỹ năng |
Ba khác biệt có ảnh hưởng lớn nhất tới việc luyện thi:
- Phần Nói. Nói vào micro trong phòng có người khác cũng đang nói là trải nghiệm rất khác với ngồi đối diện một giám khảo. Người ngại giao tiếp trực tiếp thường thấy PTE dễ chịu hơn; người nói tốt khi có phản hồi từ người nghe lại thấy ngược lại.
- Câu hỏi tích hợp. Ở PTE, một dạng bài có thể vừa chấm Nghe vừa chấm Nói. Nghĩa là một điểm yếu kéo tụt nhiều phần điểm cùng lúc nhưng cũng nghĩa là cải thiện một kỹ năng sẽ nâng nhiều phần điểm.
- Chấm tự động. Máy chấm nhất quán và không mệt, nhưng chấm theo tiêu chí đã lập trình. Người nói trôi chảy nhưng phát âm lệch chuẩn có thể bị chấm thấp hơn kỳ vọng.
Vì sao bài này không nói bài nào “dễ hơn”
Câu hỏi “PTE hay IELTS dễ hơn” không có câu trả lời chung, vì ba lý do cụ thể:
- Hai thang điểm khác nhau, không quy đổi cứng được. Mỗi trường và mỗi cơ quan tự đặt ngưỡng riêng cho từng bài thi. Bảng quy đổi lan truyền trên mạng không thay thế được bảng yêu cầu của nơi bạn nộp.
- “Dễ” phụ thuộc vào điểm mạnh của bạn. Người phát âm rõ và phản xạ nhanh thường hợp cách chấm của PTE. Người diễn đạt tốt trong đối thoại, biết dùng ngữ điệu và ngôn ngữ cơ thể thường có lợi thế ở phần Nói của IELTS.
- Trải nghiệm cá nhân không suy rộng được. Một người kể họ đạt mục tiêu ở PTE sau khi trượt IELTS chỉ nói lên rằng lần thi thứ hai họ đã chuẩn bị tốt hơn không nói lên bài nào dễ hơn.
Nói cách khác, câu hỏi PTE và IELTS khác nhau như thế nào chỉ hữu ích khi bạn quy nó về chính mình. Cách hỏi có ích hơn: “bài nào hợp với cách tôi làm bài và điểm mạnh của tôi?” Bảng ở phần tiếp theo trả lời đúng câu này.
Bài nào hợp với bạn hơn
| Bạn thuộc kiểu nào | Có thể hợp hơn với | Lý do |
|---|---|---|
| Căng thẳng khi nói chuyện trực tiếp với người lạ | PTE Academic | Phần Nói ghi âm qua micro, không có người đối diện |
| Nói tự nhiên hơn khi có người phản hồi, gật đầu, hỏi lại | IELTS | Phần Nói là hội thoại thật với giám khảo |
| Quen thao tác máy tính, gõ nhanh | PTE Academic | Toàn bộ bài thi trên máy |
| Viết tay tốt hơn gõ phím | IELTS bản giấy | Có lựa chọn làm bài trên giấy |
| Phát âm rõ, nhịp đều | PTE Academic | Chấm tự động phản ứng tốt với phát âm chuẩn và nhịp ổn định |
| Vốn từ và ý tưởng mạnh, phát âm còn nặng tiếng Việt | IELTS | Giám khảo người thật đánh giá được nội dung và mạch lạc, không chỉ âm thanh |
| Cần luyện theo tài liệu tiếng Việt có sẵn nhiều | IELTS | Hệ sinh thái tài liệu và lớp luyện tại Việt Nam dày hơn |
Cách dùng bảng: đếm số dòng bạn thấy đúng với mình ở mỗi cột. Nếu chênh lệch rõ ràng thì đó là gợi ý tốt. Nếu ngang nhau, hãy để tiêu chí “nơi tiếp nhận” và “thời gian còn lại” quyết định.
Một cách kiểm tra thực tế trước khi quyết: làm thử một bài thi thử của mỗi bên, chú ý cảm giác ở phần Nói chứ không chú ý điểm số. Cảm giác khi nói vào micro so với khi nói với người thật là khác biệt bạn không đoán được từ lý thuyết.
Những con số bài này cố tình không nêu
Bốn nhóm thông tin sau thay đổi theo thời điểm và theo quốc gia, nên nêu ra trong một bài blog là cách nhanh nhất để đưa thông tin sai:
| Thông tin | Vì sao không nêu | Tra ở đâu |
|---|---|---|
| Lệ phí thi | Thay đổi theo năm và theo địa điểm thi | Trang chính thức của Pearson và của IELTS |
| Thời lượng chính xác từng phần | Cả hai kỳ thi đều từng điều chỉnh định dạng | Trang mô tả định dạng của từng bên |
| Thời gian trả kết quả | Thay đổi theo mùa cao điểm và theo địa điểm | Trang chính thức, mục kết quả |
| Số trường hoặc cơ quan chấp nhận | Con số marketing, thay đổi liên tục và không kiểm chứng được từ bên ngoài | Kiểm tra trực tiếp trang của nơi bạn nộp, không tin con số tổng |
Đây là điểm khác biệt có chủ đích của bài so với phần lớn kết quả trên SERP tiếng Việt: thà nói ít mà đúng, còn hơn đưa một bảng đầy số đã lỗi thời từ hai năm trước.
Sau khi chọn xong thì luyện khác nhau ra sao
Chọn bài thi mới là bước đầu. Hai bài đòi hỏi cách chuẩn bị khác nhau ở ba điểm:
- Làm quen định dạng là bắt buộc với PTE. Các dạng bài tích hợp không giống bất kỳ bài kiểm tra nào ở trường, và mất điểm vì không hiểu yêu cầu đề là chuyện phổ biến. Hãy dành những buổi đầu chỉ để hiểu từng dạng bài làm gì.
- Luyện nói vào micro nếu chọn PTE. Nghe rất nhỏ nhặt nhưng nhiều người nói tốt lại tụt điểm vì ngập ngừng ở giây đầu, nói quá nhỏ, hoặc dừng quá lâu giữa câu khiến hệ thống ngắt ghi âm.
- Luyện nói với người thật nếu chọn IELTS. Phần Nói là hội thoại, nên luyện một mình trước gương không tái tạo được áp lực thật. Hãy tìm bạn luyện cùng hoặc gia sư từ sớm.
Điểm chung của cả hai: luyện định dạng đề là bước cuối, không phải bước đầu. Nếu nền ngôn ngữ của bạn còn cách mục tiêu quá xa, thời gian bỏ ra để luyện đề sẽ kém hiệu quả hơn nhiều so với thời gian dùng để xây nền.
Nếu bạn nghiêng về PTE, bước tiếp theo là hiểu rõ cấu trúc từng phần thi, thang điểm và ai thì phù hợp nội dung đó nằm ở bài cấu trúc và thang điểm PTE Academic.
Áp dụng ngay: 6 việc làm trong 24 giờ tới
Mở trang yêu cầu tiếng Anh chính thức của nơi bạn nộp, xác nhận họ nhận PTE, IELTS hay cả hai.
Ghi lại điểm tổng và điểm thành phần tối thiểu cho từng bài thi được chấp nhận.
Chụp màn hình trang yêu cầu kèm ngày truy cập.
Đếm số dòng đúng với bạn ở mỗi cột trong bảng “bài nào hợp với bạn hơn”.
Làm thử một bài thi thử của mỗi bên, chỉ để cảm nhận phần Nói.
Tính ngược mốc thời gian: hạn nộp trừ thời gian trả kết quả trừ một lần thi lại dự phòng.
Câu hỏi thường gặp
PTE và IELTS khác nhau như thế nào?
Khác biệt lớn nhất nằm ở cách chấm và phần Nói. PTE Academic thi hoàn toàn trên máy tính và chấm bằng hệ thống tự động, phần Nói được ghi âm qua micro. IELTS có cả bản giấy và bản máy tính, phần Nói là buổi phỏng vấn trực tiếp với giám khảo người thật. Từ khác biệt này kéo theo cấu trúc câu hỏi, thang điểm và cách luyện thi đều khác nhau.
PTE hay IELTS dễ hơn?
Không bài nào dễ hơn tuyệt đối. Người phát âm rõ, phản xạ nhanh và quen thao tác máy tính thường thấy PTE dễ chịu hơn. Người diễn đạt tốt trong đối thoại, mạnh về ý tưởng và mạch lạc thường có lợi thế ở phần Nói của IELTS. Hai bài cũng dùng hai thang điểm khác nhau nên không so trực tiếp được — hãy hỏi bài nào hợp với điểm mạnh của bạn thay vì bài nào dễ hơn.
Có quy đổi điểm PTE sang IELTS được không?
Không nên dùng bảng quy đổi để ra quyết định. Mỗi trường, doanh nghiệp và cơ quan tự đặt ngưỡng riêng cho từng bài thi, và các ngưỡng đó không suy ra được từ nhau. Bảng quy đổi lan truyền trên mạng có thể dùng để hình dung sơ bộ, nhưng khi nộp hồ sơ thì thứ duy nhất có giá trị là bảng yêu cầu chính thức của nơi tiếp nhận.
Nên thi IELTS hay PTE để du học?
Phụ thuộc vào trường và quốc gia bạn nhắm tới, vì danh sách chấp nhận của hai bài không giống nhau. Có trường nhận cả hai với ngưỡng khác nhau, có nơi chỉ nhận một, và yêu cầu còn khác nhau giữa các chương trình trong cùng một trường. Hãy mở trang yêu cầu tiếng Anh chính thức của chương trình cụ thể trước, rồi mới so sánh hai bài thi.
Máy chấm PTE có công bằng không?
Chấm tự động có ưu điểm là nhất quán và không bị ảnh hưởng bởi tâm trạng người chấm, nhưng nó đánh giá theo các tiêu chí đã được lập trình. Trong thực tế, điều này có nghĩa người phát âm chuẩn và nói với nhịp ổn định thường được lợi, còn người nói trôi chảy nhưng phát âm lệch nhiều có thể nhận điểm thấp hơn kỳ vọng. Đây là đặc điểm cần cân nhắc khi chọn, không phải lỗi của hệ thống.
Luyện thi PTE và IELTS khác nhau thế nào?
Với PTE, việc đầu tiên là hiểu các dạng bài tích hợp vì chúng không giống bài kiểm tra ở trường, và cần luyện nói vào micro để quen với việc không có người phản hồi. Với IELTS, phần Nói là hội thoại thật nên cần luyện với người thật từ sớm. Điểm chung là luyện định dạng đề nên là bước cuối, sau khi nền ngôn ngữ đã gần chạm mục tiêu.
Bước tiếp theo của bạn
Nếu nơi bạn nộp chấp nhận cả hai và bạn đã đếm xong bảng “bài nào hợp với bạn hơn”, việc còn lại là làm thử một bài thi thử của mỗi bên rồi quyết dứt khoát. Đừng luyện song song cả hai định dạng khác nhau đủ nhiều để việc chia đôi thời gian làm bạn không giỏi bài nào.
Nếu bạn nghiêng về PTE, đọc tiếp cấu trúc và thang điểm PTE Academic để biết chính xác từng phần thi gồm gì. Nếu vẫn phân vân giữa nhiều lựa chọn khác ngoài hai bài này, quay lại chọn chứng chỉ theo mục tiêu. Toàn bộ chuyên mục Chứng chỉ được xây quanh bài nền đó.
Nguồn tham khảo
- Pearson PTE — pearsonpte.com
- IELTS — ielts.org
Bài viết mang tính tham khảo giáo dục, không phải tư vấn hồ sơ. Định dạng, lệ phí và chính sách chấp nhận của cả hai kỳ thi thay đổi theo thời gian luôn xác minh trên trang chính thức của tổ chức khảo thí và của nơi tiếp nhận hồ sơ trước khi đăng ký.
Ban biên tập Tiếng Anh Daily
Nhóm biên tập gồm giáo viên tiếng Anh và người làm nội dung giáo dục. Chúng tôi viết về lộ trình tự học, chứng chỉ và công cụ học tiếng Anh. Mọi số liệu đều đối chiếu nguồn chính thức kèm ngày kiểm tra; bài review chỉ đăng sau khi đã dùng thật.
